Finanslar.com yakında!
Finans Sözlüğü

Finansal Terimler Sözlüğü

Kredi, tasarruf ve katılım finansmanından faiz, vergi ve yatırıma kadar en çok merak edilen 56 finansal terimi sade bir dille açıkladık. Her terimin yanında, konuyu uygulamalı görebileceğiniz ilgili hesaplama aracını bulabilirsiniz.

Terimleri kategori kategori sıraladık. Bir hesaplama yapmak isterseniz tüm hesaplama araçları sayfasına, finansman seçeneklerini incelemek için kredi, tasarruf ve katılım finansmanı sayfalarımıza göz atabilirsiniz. Başka bir sorunuz varsa Sıkça Sorulan Sorular bölümü yardımcı olabilir.

Finansman Türleri

Finansman Türleri

Tasarruf Finansmanı

Faiz içermeyen, birikim esaslı bir finansman modelidir. Katılımcılar düzenli birikim yapar ve belirlenen sırayla ev, araç veya iş yeri edinmek için tahsis (finansman) alır. Faiz yerine organizasyon ücreti esas alınır.

Tasarruf Finansmanı Hesaplama

Katılım Finansmanı

Faizsiz bankacılık ilkelerine dayanan, kâr payı esaslı finansman yöntemidir. Kurum, varlığı satın alıp müşteriye vadeli satar; müşteri anapara üzerine önceden belirlenen kâr payını taksitlerle öder.

Katılım Finansmanı Hesaplama

Kredi Finansmanı

Bankaların belirli bir faiz oranı karşılığında sağladığı klasik borçlanma yöntemidir. İhtiyaç, konut ve taşıt gibi türleri vardır; geri ödeme, anapara ve faizden oluşan aylık taksitlerle yapılır.

Kredi Faizi Hesaplama

Faizsiz Finansman

Faiz (riba) içermeyen finansman modellerinin genel adıdır. Tasarruf finansmanı ve katılım finansmanı bu kapsamdadır; getiri, faiz yerine kâr payı veya organizasyon ücreti biçiminde tanımlanır.

Kâr Payı

Katılım ve faizsiz finansmanda faizin yerini alan getiri biçimidir. Ticari bir kâr esasına dayanır, önceden belirlenir ve taksitlere yansıtılır.

Kredi ve Borç Terimleri

Kredi ve Borç Terimleri

Anapara

Bir kredi veya yatırımda faiz/getiri hariç olan asıl tutardır. Kredide ödenen taksitlerin bir kısmı anaparayı, bir kısmı faizi kapatır.

Faiz

Ödünç alınan paranın kullanım bedelidir; genellikle yıllık yüzde olarak ifade edilir. Kredide toplam maliyeti, mevduatta ise getiriyi belirleyen temel unsurdur.

Kredi Faizi Hesaplama

Vade

Bir borcun geri ödeneceği veya bir yatırımın olgunlaşacağı süredir; genellikle ay ya da yıl cinsinden belirtilir. Vade uzadıkça aylık taksit düşer, ancak toplam faiz maliyeti artar.

Taksit

Bir borcun düzenli aralıklarla (genellikle aylık) ödenen parçalarıdır. Her taksit, anapara ve faiz bileşenlerinden oluşur.

Taksite Göre Hesaplama

Peşinat

Bir alışverişte veya kredide baştan ödenen, kredi tutarını azaltan öz kaynaktır. Yüksek peşinat, kredi tutarını ve toplam faiz maliyetini düşürür.

Konut Kredisi Peşinat Hesaplama

KKDF

Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu. Tüketici kredilerinin faizi üzerinden alınan bir fon kesintisidir. Konut kredilerinde uygulanmaz.

BSMV

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi. Banka işlemlerinden ve kredi faizinden alınan bir vergidir. Konut kredilerinde uygulanmaz.

Teminat

Bir borcun geri ödenmemesi durumunda alacaklının başvurabileceği güvencedir; gayrimenkul ipoteği, kefil veya rehin biçiminde olabilir.

Kefil

Borçlunun ödeme yapmaması hâlinde borcu üstlenmeyi taahhüt eden kişidir. Kefalet, kredi başvurusunda ek teminat sağlar.

KMH (Kredili Mevduat Hesabı)

Vadesiz hesap bakiyesi bittiğinde otomatik devreye giren, banka tarafından tanımlı limitli bir kredidir. Faizi genellikle yüksektir ve günlük işletilir.

KMH Faizi Hesaplama

Refinansman

Mevcut bir kredinin, genellikle daha düşük faizli yeni bir kredi ile kapatılmasıdır. Amaç, aylık taksiti veya toplam maliyeti düşürmektir. Kredi transferi olarak da bilinir.

Kredi Refinansman Hesaplama

Kredi Yapılandırma

Ödeme güçlüğü çekilen bir borcun vade, taksit veya faizinin yeniden düzenlenmesidir. Aylık ödemeyi düşürür, ancak vadeyi ve toplam maliyeti artırabilir.

Kredi Yapılandırma Hesaplama

Erken Kapama

Bir kredinin vadesinden önce tamamen ödenmesidir. Kalan anapara ödenir ve gelecekteki faizlerden tasarruf sağlanır; yasal erken ödeme indirimi uygulanır.

Erken Kapama Etkisi Hesaplama

Kredi-Değer Oranı (LTV)

Loan-to-Value. Alınan kredinin, teminat gösterilen varlığın değerine oranıdır. Örneğin %80 LTV, varlık değerinin en fazla %80’i kadar kredi kullanılabileceği anlamına gelir.

Efektif Yıllık Faiz

Bileşiklendirme ve masrafların etkisiyle bir kredinin ya da yatırımın gerçek yıllık maliyetini/getirisini gösteren orandır. Nominal faizden yüksektir ve karşılaştırma için daha doğrudur.

Efektif Yıllık Faiz Hesaplama

Gecikme Faizi

Bir borcun vadesinde ödenmemesi durumunda uygulanan ek faizdir; genellikle akdi faizden daha yüksektir.

Yatırım ve Birikim

Yatırım ve Birikim

Bileşik Faiz

Kazanılan faizin anaparaya eklenerek sonraki dönemde onun da faiz getirmesidir; kısaca “faizin faizi”. Uzun vadede birikimi üstel biçimde büyütür.

Bileşik Faiz Hesaplama

Mevduat

Bankaya belirli veya belirsiz vadeyle yatırılan paradır. Vadeli mevduatta banka, vade sonunda faiz öder.

Vadeli Mevduat Hesaplama

Stopaj (Tevkifat)

Bir gelirin kaynağında, ödemeyi yapan tarafça kesilip vergi dairesine yatırılan vergidir. Mevduat faizi, kira ve temettü gibi gelirlerde uygulanır.

Stopaj Hesaplama

Temettü

Bir şirketin kârından ortaklarına (hissedarlara) dağıttığı paydır. Hisse başına belirli bir tutar olarak ödenir.

Temettü Verimi Hesaplama

Reel Getiri

Bir yatırımın enflasyondan arındırılmış, gerçek alım gücü cinsinden getirisidir. Nominal getiri enflasyonun altındaysa reel getiri negatif olur.

Reel Getiri Hesaplama

Enflasyon

Fiyatlar genel düzeyinin zaman içinde artması ve paranın alım gücünün azalmasıdır. Yatırım getirisinin reel değerini doğrudan etkiler.

Enflasyon Hesaplama

CAGR (Bileşik Yıllık Büyüme)

Bir yatırımın birden çok yıl boyunca gösterdiği yıllık ortalama bileşik büyüme oranıdır. Dönemsel dalgalanmaları tek bir düzgün orana indirger.

Bileşik Getiri (CAGR) Hesaplama

BES (Bireysel Emeklilik)

Zorunlu sosyal güvenliğe ek, gönüllü bir uzun vadeli birikim sistemidir. Devlet katkısı ile katılımcının birikimi desteklenir.

BES Devlet Katkısı Hesaplama

72 Kuralı

Bir yatırımın kaç yılda ikiye katlanacağını yaklaşık olarak veren pratik kuraldır: 72 sayısı yıllık getiri oranına bölünür.

İkiye Katlama Süresi Hesaplama
Vergi Terimleri

Vergi Terimleri

KDV (Katma Değer Vergisi)

Mal ve hizmet satışında, satış bedeli üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Türkiye’de genel oran %20’dir; bazı ürünlerde %1 ve %10 uygulanır.

KDV Hesaplama

Gelir Vergisi

Gerçek kişilerin bir yıl içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden, artan oranlı tarifeyle alınan dolaysız vergidir.

Gelir Vergisi Hesaplama

Damga Vergisi

Sözleşme, taahhütname ve makbuz gibi belgelerden; belge tutarı üzerinden nispi veya maktu olarak alınan vergidir.

Damga Vergisi Hesaplama

MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi)

Trafiğe kayıtlı motorlu taşıtlardan, yaş ve motor hacmine göre yılda iki taksitte alınan vergidir.

MTV Hesaplama
Genel Finans Kavramları

Genel Finans Kavramları

Nominal Değer

Bir menkul kıymetin (tahvil, bono, hisse) üzerinde yazılı olan itibari değeridir; piyasa değerinden farklı olabilir.

Bugünkü Değer (Peşin Değer)

Gelecekte alınacak bir tutarın, belirli bir iskonto oranıyla bugünkü karşılığıdır. Paranın zaman değerini yansıtır.

Bugünkü Değer Hesaplama

Amortisman

Bir varlığın (makine, taşıt, bina) yıpranma payının, faydalı ömrü boyunca gider olarak dağıtılmasıdır.

Amortisman Hesaplama

Başabaş Noktası

Bir işletmenin toplam gelirinin toplam giderine eşitlendiği, ne kâr ne zarar edilen satış düzeyidir.

Başabaş Noktası Hesaplama

Borç/Gelir Oranı (DTI)

Aylık toplam borç ödemesinin aylık net gelire oranıdır. Kredi başvurusunda ödeme gücünün önemli bir göstergesidir.

Borç/Gelir Oranı Hesaplama
Yatırım Araçları

Yatırım Araçları

Tahvil

Devlet veya şirketlerin borçlanmak için çıkardığı, sabit ya da değişken faizli uzun vadeli borçlanma senedidir. Vade sonunda anaparayı, dönemsel olarak kupon faizini öder.

Tahvil Hesaplama

Bono

Bir yıldan kısa vadeli borçlanma senedidir. Devletin çıkardığına hazine bonosu, şirketlerin çıkardığına finansman bonosu denir.

Yatırım Fonu

Birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplayıp profesyonel yönetimle çeşitli varlıklara yatıran kolektif yatırım aracıdır. Getirisini fon gider oranı (TGO) doğrudan etkiler.

Fon Gider Oranı Hesaplama

Hisse Senedi

Bir şirkete ortaklık payı veren menkul kıymettir. Getirisi, hisse fiyatındaki değer artışı ve dağıtılan temettüden oluşur.

Hisse Maliyet Ortalama Hesaplama

Likidite

Bir varlığın değer kaybetmeden hızlıca nakde çevrilebilme kolaylığıdır. Nakit en likit varlık; gayrimenkul ise görece likiditesi düşük bir varlıktır.

Volatilite

Bir varlığın fiyatının zaman içindeki dalgalanma şiddetidir. Yüksek volatilite, hem yüksek risk hem de yüksek getiri potansiyeli anlamına gelir.

Kredi Kartı Terimleri

Kredi Kartı Terimleri

Asgari Ödeme

Kredi kartı ekstresinde son ödeme tarihine kadar ödenmesi gereken en düşük tutardır. Yalnızca asgari tutar ödenirse kalan borç, faizle bir sonraki döneme devreder.

Asgari Ödeme Hesaplama

Nakit Avans

Kredi kartıyla ATM veya şubeden nakit çekilmesidir. Genellikle işlem anında faiz işlemeye başlar ve ayrıca işlem ücreti alınır.

Nakit Avans Hesaplama

Kredi Kartı Faizi

Kredi kartı borcunun zamanında ödenmemesi durumunda kalan tutara uygulanan akdi faizdir; genellikle diğer kredi türlerinden yüksektir.

Kredi Kartı Faizi Hesaplama

Ekstre

Kredi kartının bir dönemlik harcama, ödeme, faiz ve borç özetini gösteren hesap belgesidir.

Kart Limiti

Bankanın bir kredi kartına tanımladığı, harcanabilecek azami tutardır. Gelir ve kredi geçmişine göre belirlenir.

Gayrimenkul Terimleri

Gayrimenkul Terimleri

Tapu Harcı

Gayrimenkul alım-satımında satış bedeli üzerinden alınan harçtır; genellikle alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20 oranında alınır.

Tapu Harcı Hesaplama

Ekspertiz (Değerleme)

Bir gayrimenkulün piyasa değerinin SPK lisanslı uzmanlarca belirlenmesidir. Konut kredisi başvurusunda genellikle zorunludur.

DASK

Zorunlu Deprem Sigortası. Meskenleri deprem ve deprem kaynaklı hasarlara karşı güvenceye alan, kanunen zorunlu sigortadır.

Rayiç Bedel

Belediyenin emlak vergisine esas aldığı, taşınmazın güncel piyasa değerine yakın resmi asgari değeridir.

Emlak Vergisi Hesaplama

Kentsel Dönüşüm

Riskli veya ömrünü tamamlamış yapıların yıkılıp yeniden inşa edilerek yenilenmesi sürecidir; çeşitli devlet destekleri içerir.

Sık Karıştırılan Kavramlar

Sık karıştırılan terimler

Faiz ile kâr payı arasındaki fark nedir?
Faiz, önceden belirlenen ve paranın kullanımına bağlı sabit bir bedeldir. Kâr payı ise faizsiz sistemde ticari bir kâr esasına dayanır ve genellikle bir varlığın alım-satımından doğar. Katılım ve tasarruf finansmanında faiz yerine kâr payı kullanılır.
Tasarruf finansmanı ile katılım finansmanı arasındaki fark nedir?
Tasarruf finansmanı birikim ve sıra esaslıdır: katılımcı önce düzenli birikim yapar, sırası gelince finansman (tahsis) alır. Katılım finansmanında ise kurum varlığı peşin alıp müşteriye vadeli satar; birikim sırası beklenmez. Her ikisi de faizsizdir.
Nominal faiz ile efektif faiz arasındaki fark nedir?
Nominal faiz, yıllık olarak ilan edilen orandır. Efektif faiz ise bileşiklendirmenin ve masrafların etkisini de içeren gerçek yıllık maliyeti/getiriyi gösterir; bu yüzden nominal faizden yüksektir ve karşılaştırma için daha doğrudur.
Anapara ile faiz arasındaki fark nedir?
Anapara, bir kredinin veya yatırımın asıl (esas) tutarıdır. Faiz ise bu tutarın kullanımı karşılığında ödenen ek bedeldir. Kredi taksitlerinin bir kısmı anaparayı, bir kısmı faizi kapatır.
KKDF ile BSMV arasındaki fark nedir?
KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) bir fon kesintisi, BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ise bir vergidir. İkisi de tüketici kredisi faizi üzerinden alınır, ancak konut kredilerinde uygulanmaz.
Bono ile tahvil arasındaki fark nedir?
Temel fark vadedir: bir yıldan kısa vadeli borçlanma senedine bono, bir yıldan uzun vadeliye tahvil denir. Her ikisi de sabit getirili menkul kıymettir.
Uygulamalı Öğrenin

Terimleri hesaplayıcılarla pekiştirin

Öğrendiğiniz kavramları kendi rakamlarınızla deneyin; 102 ücretsiz araç kayıt gerektirmeden anında sonuç verir.

Tüm Hesaplama Araçları

Sıkça Sorulan Sorular

Merak edilenler

Faiz ile kâr payı arasındaki fark nedir?
Faiz, önceden belirlenen ve paranın kullanımına bağlı sabit bir bedeldir. Kâr payı ise faizsiz sistemde ticari bir kâr esasına dayanır ve genellikle bir varlığın alım-satımından doğar. Katılım ve tasarruf finansmanında faiz yerine kâr payı kullanılır.
Tasarruf finansmanı ile katılım finansmanı arasındaki fark nedir?
Tasarruf finansmanı birikim ve sıra esaslıdır: katılımcı önce düzenli birikim yapar, sırası gelince finansman (tahsis) alır. Katılım finansmanında ise kurum varlığı peşin alıp müşteriye vadeli satar; birikim sırası beklenmez. Her ikisi de faizsizdir.
Nominal faiz ile efektif faiz arasındaki fark nedir?
Nominal faiz, yıllık olarak ilan edilen orandır. Efektif faiz ise bileşiklendirmenin ve masrafların etkisini de içeren gerçek yıllık maliyeti/getiriyi gösterir; bu yüzden nominal faizden yüksektir ve karşılaştırma için daha doğrudur.
Anapara ile faiz arasındaki fark nedir?
Anapara, bir kredinin veya yatırımın asıl (esas) tutarıdır. Faiz ise bu tutarın kullanımı karşılığında ödenen ek bedeldir. Kredi taksitlerinin bir kısmı anaparayı, bir kısmı faizi kapatır.
KKDF ile BSMV arasındaki fark nedir?
KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) bir fon kesintisi, BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ise bir vergidir. İkisi de tüketici kredisi faizi üzerinden alınır, ancak konut kredilerinde uygulanmaz.
Bono ile tahvil arasındaki fark nedir?
Temel fark vadedir: bir yıldan kısa vadeli borçlanma senedine bono, bir yıldan uzun vadeliye tahvil denir. Her ikisi de sabit getirili menkul kıymettir.